“Μνήμες Αμμοχώστου, 50 χρόνια Νοσταλγίας”, είναι ο τίτλος της Πολιτιστικής εκδήλωσης της Νέας Σαλαμίνας Αμμοχώστου, που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 06 Σεπτεμβρίου 2024 στο Παττίχειο Δημοτικό Αμφιθέατρο στη Λάρνακα. Η Νέα Σαλαμίνα Αμμοχώστου με την δράση της, διατηρεί τον πόθο της επιστροφής ζωντανό.
Το σημερινό δρομολόγιο μνήμης στη γενέτειρα πόλη μας Αμμόχωστο, με διαχρονικές φωτογραφίες, μας μεταφέρει στο λιμάνι της Αμμοχώστου. Ακολουθεί κείμενο από τον Φύτο Γεωργίου.
Το παλιό με φωτογραφία του 19ου αιώνα και το νέο, με πρόσφατη φωτογραφάι. Το λιμάνι μας, που ήταν το μεγαλύτερο Παγκύπρια και το κέντρο του Τουρισμού και του Εμπορίου της χώρας μας, μέχρι το 1974. Το λιμάνι ήταν ο τόπος δουλειάς αρκετών προοδευτικών Αμμοχωστιανών, που ήταν στελέχοι και οπαδοί της Νέας Σαλαμίνας.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ: Είναι το λιμάνι που εξυπηρετούσε το εμπόριο της Κύπρου από αρχαιοτάτων χρόνων και στο οποίο ο άνθρωπος επενέβη για πρώτη φορά στις αρχές του εικοστού αιώνα επί Αγγλοκρατίας με τη δημιουργία πέτρινων κρηπιδωμάτων. Η πρώτη αυτή φάση των εργασιών για μετατροπή του λιμανιού της Αμμοχώστου σε σύγχρονο λιμάνι διήρκεσε από το 1898 μέχρι το 1905 έναντι δαπάνης 123.003 λιρών. Στη συνέχεια τα πέτρινα κρηπιδώματα αυτά επεκτάθηκαν στη διάρκεια της δεύτερης φάσης η οποία διήρκεσε από το 1925 μέχρι το 1933 με δαπάνη 161.030 λιρών και έφτασαν τα 550 μ. Για πολλά χρόνια αυτά τα κρηπιδώματα λειτούργησαν μαζί με την ξύλινη αποβάθρα μήκους 100 μέτρων που κατασκευάστηκε το 1921, προσφέροντας αγκυροβόλιο σε 74 ναυτιλιακές γραμμές.
Το νέο λιμάνι, το καινούργιο λιμάνι της Αμμοχώστου κατασκευάστηκε μετά την ανακήρυξη της Δημοκρατίας και παραδόθηκε για χρήση το 1966 υπερδιπλασιάζοντας το μήκος των κρηπιδωμάτων, αυξάνοντάς τα στα 1,195 μέτρα. Το παλιό λιμάνι της Αμμοχώστου επικοινωνούσε με το καινούργιο λιμάνι της με είσοδο, που δημιουργήθηκε στα αρχαία τείχη της Αμμοχώστου όταν λόγω των κοινοτικών ταραχών του 1964 ήταν αδύνατη η προσπέλασή του από την εντός των τειχών πόλη. Η εισβολή του 1974, βρήκε το λιμάνι της Αμμοχώστου να περνά μια περίοδο συνωστισμού (port congestion). Πολλές φορές περίμεναν μέχρι και 30-35 πλοία. Σε περιόδους αιχμής για την εκφόρτωση χρησιμοποιούνταν φορτηγίδες αντί της κατευθείαν εκφόρτωσης στα κρηπιδώματα ή πολλές φορές τα πλοία αναγκάζονταν να πλαγιοδετούν το ένα δίπλα στο άλλο.
Το λιμάνι της Αμμοχώστου είχε αρχίσει να αναπτύσσει, λόγω του τουρισμού, κάποια επιβατική κίνηση που παραδοσιακά ανέκαθεν χειρίζονταν τα λιμάνια της Λεμεσού και της Λάρνακας. Είχε επίσης αναπτύξει σημαντικά την επιβατική κίνηση αναφορικά με τα κρουαζιερόπλοια λόγω της κοντινής παρουσίας σημαντικών αρχαιολογικών χώρων όπως εκείνων της Σαλαμίνας, του Αποστόλου Βαρνάβα και της Έγκωμης.Η εσωτερική λεκάνη του λιμανιού δεχόταν πλοία μήκους μέχρι 131 μέτρα και βυθίσματος όχι μεγαλύτερου των 6.7 μέτρων τα οποία στάθμευαν κατά μήκος της κύριας προκυμαίας. Η εξωτερική λεκάνη του λιμανιού δεχόταν πλοία μήκους μέχρι 192 μέτρα και βυθίσματος 9.1 μέτρα. Το λιμάνι ήταν εξοπλισμένο με 10 κινητούς γερανούς που βρίσκονταν στους μώλους και εξυπηρετούσαν 127,000 τόνους φορτίου κάθε μήνα και πλωτό γερανό των 60 τόνων που χειριζόταν τα εμπορευματοκιβώτια.
